10 oktober 2009 - Vlaanderen loopt te hoop tegen moslimmeisjes met hoofddoeken. Op een Rotterdamse middelbare school is het verbod op de hoofddoek al jaren een feit.

De zestienjarige Saloua wilde aan het eind van de schooldag haar hoofddoek uit haar kluisje halen. Maar haar hoofddoek was weg. Lichte paniek. „Dan ga je een keer zonder naar huis”, zeiden leraren. „Zeker niet”, zei Saloua. Een van haar leraren leende haar daarop zijn vest, dat ze strak om haar hoofd knoopte. Dat was erg lief van hem, zegt ze. „Hij moest in z’n T-shirt naar huis en het was best koud.”

Op het Citycollege St. Franciscus in Rotterdam (havo en vwo) zijn hoofddoeken al sinds begin jaren negentig verboden. Ook mogen de 700 leerlingen, van wie 94 procent allochtoon is, op school geen petten of mutsen dragen.

Rel

Nog niet veel Nederlandse scholen volgen het voorbeeld van het Citycollege. Maar bijna elke schoolleider in Nederland volgt met grote interesse de discussie in Vlaanderen, waar de hoofddoekkwestie is uitgegroeid tot rel. Op steeds meer Vlaamse scholen is het dragen van hoofddoekjes verboden en steeds meer leerlingen komen daartegen in het geweer. Sommige Vlaamse moslimmeisjes gaan zelfs niet meer naar school.

Rector Willem Vonk van het Citycollege weigert elk jaar „tien, vijftien” leerlingen. „Meestal is het de vader die problemen heeft. Hij wil zijn dochter wel hier op school, maar ze moet een hoofddoek dragen. Dan zeggen wij: nee. Dan zegt hij: u discrimineert. Dan zeg ik: nee, u heeft keus, u kunt naar een andere school gaan.”

Elke religieuze uiting is verboden op het Citycollege. Dat heeft ook gevolgen voor Vonk, overtuigd katholiek. „Een kruisje onder de kleding mag, maar je moet niet met een kruis op je borst paraderen. Je moet consequent zijn.”

Religieuze grondslag

De Nederlandse discussie over het hoofddoekverbod verschilt van de Vlaamse. Waar in Antwerpen vooral openbare scholen hoofddoekjes verbieden, mogen in Nederland alleen scholen op religieuze grondslag overgaan tot een verbod, mits goed beargumenteerd.

Directeur Wim Kuiper van de Besturenraad, koepel van christelijke schoolbesturen, ziet een tweede verschil. „In Antwerpen lijken scholen hoofddoeken te verbieden om moslims te weren en wit te worden. Dat vind ik akelig. In Nederland zijn moslims welkom op godsdienstige scholen.”

Op reformatorische scholen speelt de kwestie niet, omdat die geen moslimleerlingen hebben. Het zijn vooral de katholieke en de iets minder strenge protestants-christelijke scholen die worstelen met hoofddoekjes.

Dubbel probleem

Officieel mogen deze scholen hoofddoeken verbieden, omdat deze religieuze uiting in strijd zou kunnen zijn met hun grondslag. Maar rector Vonk van het Citycollege geeft een ander argument. Als je een goede kans wil maken in de maatschappij, zegt hij, moeten mensen niet aan je kleding kunnen zien welk geloof je aanhangt. „Met een hoofddoek op heb je een dubbel probleem om jezelf waar te maken. Daar proberen wij onze leerlingen tegen te wapenen. Als ze na het eindexamen verkiezen een hoofddoek te dragen, is dat hun eigen bewuste keuze. Dan kunnen ze de consequenties hopelijk beter overzien.”

Lijnrecht tegenover Vonk staat Zeki Arslan, van multicultureel instituut Forum. „Als we nu zeggen: die hoofddoek bevalt me niet, af dat ding, dan zegt straks een van de tienduizenden Turkse of Marokkaanse ondernemers: dat blonde haar bevalt me niet. Als je hier wil werken, moet je het verven. Ja, ik draai het maar even om.”

Als je uiterlijke kenmerken gaat verbieden, zegt Arslan, leidt dat tot een nieuwe verzuiling. „We moeten gemengd onderwijs voorstaan. School is bij uitstek de plaats waar verschillende kinderen elkaar kunnen ontmoeten.”

Saloua, die op het Citycollege in 5 vwo zit, vindt het hoofddekselverbod vooral vervelend. „Mijn hoofddoek hoort bij mij. Het voelt alsof ik word belemmerd in het praktiseren van mijn geloof.”

Bron: NRC Handelsblad | Sheila Kamerman en Derk Walters